Ont-regelen voorkomt ondernemersmoeheid
Alleen al in Haps gooiden 4 familiebedrijven er onlangs het bijltje bij neer. Drie op Industrieterrein De Straatkant. Eén bestond 125 jaar en telde 77 werknemers. Ondernemers zijn er klaar mee: murw gebeukt en ondernemersmoe. De belangrijkste klaagmuur van ondernemers in onze regio? Regels en ruimte. Vergunningen, energie en langlopende en wijzigende procedures stapelen zich op. De oceaan aan wetten en regels groeit en verandert voortdurend. Daardoor ontstaat het beeld van een onbetrouwbare overheid. Ondernemers geven de pijp aan Maarten, terwijl juist zij de draagmuur en banenmotor van onze economie zijn. Platform AgriFood Tech Land van Cuijk vraagt extra aandacht om dit groeiende probleem het hoofd te bieden.
Familiebedrijven die generaties lang zorgden voor werkgelegenheid en sociale cohesie kunnen hun hoofd nauwelijks boven water houden door regeldruk en gestegen kosten, waaronder energie. Ondernemers raken uitgeput door talloze randzaken en komen nauwelijks nog toe aan waar ze goed in zijn: ondernemen. Die randzaken maken de overhead zo zwaar dat het voor veel MKB-bedrijven simpelweg niet meer in het bedrijfsmodel past. Dat geldt zeker ook voor agrarische ondernemers, die al jaren niet meer in staat zijn hun brede bedrijfsadministratie zelf te doen.
Door alle regels is de vrijheid om te ondernemen sterk beperkt. Wie wil groeien of ontwikkelen, is vaak vijf tot tien jaar bezig met procedures en vergunningverlening voordat er überhaupt gestart kan worden. Intussen worden regels steeds strenger en nemen keuringen toe. Onze stelling is dan ook: regels leiden tot regels. Ze maken hersendood en harteloos.
MKB-ondernemers zijn vakspecialisten, maar worden bedolven onder vragen over bedrijfsvoering, vergunningen, administratie en wetgeving rond arbeid en ziekte. Vooral langdurig ziekteverzuim kan een showstopper zijn. Ondernemers werken vaak meer dan 50 uur per week in hun bedrijf in plaats van aan hun bedrijf. Ze dragen alle risico’s, kunnen niet uitbreiden door gebrek aan kavels, netcongestie en langdurige procedures voor bouwen. Tegelijk moeten ze verduurzamen, participeren in de leefomgeving en sponsoren. Fiscaal worden ze bovendien stevig aangepakt. Terwijl het MKB circa twee derde van de belastingen opbrengt en zo’n 80% van alle werkenden werk biedt.
Dit alles staat onder druk. Het gevolg: schaalvergroting, minder MKB en minder lokale betrokkenheid. Daarmee komt ook het toekomstige verdienmodel van Nederland in gevaar, want innovatie komt traditioneel juist uit het MKB. Feit is: een land zonder primaire maakindustrie verliest zijn innovatiepotentieel.
Veel ondernemers ervaren te weinig waardering en worden vaak gezien als de pinautomaat van de overheid. Deze cocktail van factoren leidt tot ondernemersmoeheid, zonder zicht op verbetering.
Intussen wordt Nederland steeds duurder. Een belangrijke oorzaak is de regeldruk. Wij zijn ervan overtuigd dat de bouwkosten voor woningen en bedrijfsgebouwen in het Land van Cuijk met circa 20% omlaag kunnen als onnodige regels rond grondontwikkeling en bouw worden geschrapt.
Uit onderzoek van PwC blijkt bovendien dat de 160 Nederlandse uitvoeringsorganisaties inmiddels werken met 2,5 keer zoveel regels als twintig jaar geleden. Het aantal wetten en regels steeg met 147% en het aantal uitzonderingen met 88%. Tegelijk nam het aantal uitbreidingen op bestaande wetgeving met 455% toe. Dat is precies waar het misgaat: beleid wordt juridisch dichtgetimmerd, waarna procedures en uitzonderingen een vicieuze cirkel creëren. De stikstofcrisis laat zien waar dat toe kan leiden.
Het gevolg is dat het ondernemersklimaat voor het MKB in het Land van Cuijk – en eigenlijk in heel Nederland – steeds onaantrekkelijker wordt. Jonge ondernemers zullen minder snel beginnen en bestaande bedrijven zullen stoppen of hun activiteiten naar het buitenland verplaatsen.
Daarom pleiten wij voor ZORRO: Zoek Onnodige Regels, Ruim ze Op. Zoals de legendarische Zorro stond voor snelheid en daadkracht, zo zouden we ook door regels moeten gaan. Met één extra regel: voor elke nieuwe regel moeten er twee verdwijnen.
Regels zijn nodig – zonder kaders wordt het een chaos. Maar kunnen we ze niet simpeler, effectiever en overzichtelijker maken? Niet ingewikkeld, maar ontwikkeld. Daarom doen wij een oproep aan het nieuwe gemeentebestuur: toon lef. Creëer experimenteerruimte, bijvoorbeeld in een regelarme zone waarin op resultaten wordt gestuurd. En aan de politiek: ga uit van vertrouwen in plaats van wantrouwen. Immers, regels leiden tot regels – en maken uiteindelijk iedereen moe.
Platform AgriFood Tech Land van Cuijk
Voorzitter Anton de Weerd
Rick Derks
Roger Engelberts
Wiljan Laarakkers
Het platform AgriFood Tech wordt gedragen door mensen die in Land van Cuijk actief zijn binnen het bedrijfsleven, onderwijs en de overheid. Ze zijn actief in diverse projecten en initiatieven van het platform. Dat doen ze op basis van een diepe verbinding met de regio én hart voor de sectoren agri, food en tech.
Heb je vragen aan het platform? Stel ze gerust via: kyro@imagro.nl
